ბადურის აცლის ოპერაცია: სიმპტომები და რეაბილიტაცია

ბადურის აცლის ოპერაცია: სიმპტომები, მკურნალობის მეთოდები, რეაბილიტაცია და ფასები

მოკლე პასუხი: ბადურის აცლის ოპერაცია არის გადაუდებელი ოფთალმოლოგიური ჩარევა, რომელიც მიზნად ისახავს ნეიროსენსორული ბადურის ქვეშ მდებარე ქსოვილთან ხელახლა მიმაგრებას, რათა თავიდან ავიცილოთ მხედველობის მძიმე და შეუქცევადი დაკარგვა. ოპერაცია აუცილებელია ჩატარდეს რაც შეიძლება სწრაფად, იდეალურ შემთხვევაში 24 საათის განმავლობაში, სანამ ცენტრალური მაკულა ჯერ კიდევ მიმაგრებულია; მაკულის აცლის შემთხვევაშიც კი, ოპერაცია ტარდება რამდენიმე დღეში, დაყოვნების გარეშე. მკურნალობის წარმატება პირველ რიგში დამოკიდებულია კლინიკაში დროულ მიმართვაზე, იმაზე, შენარჩუნებულია თუ არა მაკულის მიმაგრება, ქირურგიული მეთოდის სწორ შერჩევაზე (როგორიცაა ვიტრექტომია ან სკლერული პლომბირება) და ოპერაციის შემდგომ თავის პოზიციონირების წესების მკაცრ დაცვაზე.

მთავარი საკითხები:

• სინათლის უეცარი გაელვება, მცურავი მუქი ლაქების სწრაფი მატება ან პერიფერიული ფარდისებრი ჩრდილი წარმოადგენს გადაუდებელ ოფთალმოლოგიურ მდგომარეობას, რაც მოითხოვს გუგის გაფართოებით გამოკვლევას იმავე დღეს.
• საწყისი მხედველობის სიმახვილის შენარჩუნება მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული ბადურის აღდგენაზე მანამ, სანამ ცენტრალური მაკულა აიცლება (macula-on მდგომარეობა).
• აღდგენის თანამედროვე მეთოდები მოიცავს pars plana ვიტრექტომიას, სკლერის პლომბირებას და პნევმატურ რეტინოპექსიას, რასაც ხშირად თან ახლავს ლაზერული ფოტოკოაგულაცია ან კრიოპექსია.
• ოპერაციის შემდგომ თავის გარკვეულ მდგომარეობაში ფიქსაცია აუცილებელია, როდესაც თვალში შეჰყავთ აირის ან სილიკონის ზეთის ტამპონადა; ქირურგი პოზიციას განსაზღვრავს გახევის ლოკალიზაციის მიხედვით, ხოლო ზედა ნაწილის გახევის დროს შესაძლოა ვერტიკალურად ჯდომაც საკმარისი იყოს.
• თვითმფრინავით მგზავრობა და მაღალ სიმაღლეზე ასვლა კატეგორიულად აკრძალულია მანამ, სანამ თვალში რჩება ინტრაოკულური აირის ბუშტუკი.

ბადურის აცლა ვითარდება მაშინ, როდესაც ნეიროსენსორული ბადურა სცილდება მის ქვეშ მდებარე ბადურის პიგმენტურ ეპითელიუმს თვალის უკანა ნაწილში, რის გამოც ფოტორეცეპტორები ვეღარ იღებენ ჟანგბადსა და აუცილებელ საკვებ ნივთიერებებს. მკურნალობის გარეშე, პროგრესირებადი აცლა იწვევს სინათლისადმი მგრძნობიარე ქსოვილის უჯრედულ დაზიანებას, რაც დაზიანებულ თვალში მხედველობის ღრმა და შეუქცევად დაკარგვამდე მიდის.

თუ შეამჩნევთ უეცარ გაელვებებს, ახალი მცურავი ლაქების მოზღვავებას ან ჩრდილს მხედველობის არეში, ჩაიტარეთ თვალის გამოკვლევა იმავე დღეს იქ, სადაც იმყოფებით და ნუ გადადებთ მკურნალობას მგზავრობის გამო; საზღვარგარეთ გამგზავრება უფრო მიზანშეწონილია გეგმური, არაგადაუდებელი მოვლისთვის ან მეორე სამედიცინო აზრის მისაღებად.

რა არის ბადურის აცლა და ვის აქვს ყველაზე მაღალი რისკი?

ბადურის აშრევება ვითარდება მაშინ, როდესაც თვალის უკანა ნაწილში სინათლისადმი მგრძნობიარე ნეიროსენსორული ბადურა მის ქვეშ მდებარე ბადურის პიგმენტურ ეპითელიუმს შორდება. ყველაზე მაღალი კლინიკური რისკის წინაშე დგანან პირები მძიმე მიოპიით (მაღალი ხარისხის ახლომხედველობა), წარსულში ჩატარებული კატარაქტის ოპერაციით, თვალის ტრავმით, გისოსისებრი დეგენერაციით ან ბადურის ნახეთქების პირადი თუ ოჯახური ანამნეზით.

თვალი ოპტიკური კამერის მსგავსად ფუნქციონირებს: გამჭვირვალე რქოვანა და ბროლი შემოსულ სინათლეს თვალის უკანა შიდა კედლის ამომფენ ბადურაზე აფოკუსებს. ბადურა სინათლის სხივებს ნერვულ სიგნალებად გარდაქმნის, რომლებიც მხედველობის ნერვის გავლით თავის ტვინის მხედველობის ქერქში იგზავნება. ფიზიკური განცალკევების დროს სენსორული შრის ქვეშ არსებულ სივრცეში სუბრეტინალური სითხე გროვდება.

კლინიცისტები ბადურის აშრევებას სამი ძირითადი მექანიზმის მიხედვით ყოფენ:

• რეგმატოგენური აშრევება: ყველაზე გავრცელებული ფორმა, რომელიც ბადურის სრული სისქის ნახეთქის, გაგლეჯის ან ხვრელის გამო ვითარდება. გათხევადებული მინისებრი სხეულის გელი ამ ხვრელის გავლით სუბრეტინალურ სივრცეში გადადის და სენსორულ ბადურას მის ქვეშ მდებარე სისხლძარღვოვან შრეს აშორებს.
• ტრაქციული აშრევება: ვითარდება მაშინ, როდესაც ბადურის ზედაპირზე არსებული შეკუმშვადი ფიბროზული მემბრანები ქსოვილს წინ ექაჩება. ეს ყველაზე ხშირად გვხვდება შორსწასული პროლიფერაციული დიაბეტური რეტინოპათიის, ბადურის ვენების ოკლუზიის ან დღენაკლულთა რეტინოპათიის დროს.
• ექსუდაციური (სეროზული) აშრევება: გულისხმობს სითხის დაგროვებას დაუზიანებელი ბადურის ქვეშ ანთებითი დაავადებების, ჰიდროსტატიკური დისბალანსის, ქოროიდული სიმსივნეების ან მძიმე სისტემური ჰიპერტენზიის გამო.

რამდენიმე ანატომიური და სამედიცინო ფაქტორი ზრდის რეგმატოგენური ბადურის ნახეთქის განვითარების საწყის რისკს:

• მაღალი მიოპია: თვალებში, რომელთა ღერძული სიგრძე 26 mm-ს აღემატება, ბადურა გარსი გათხელებული და დაჭიმულია, რაც მას პერიფერიული ნახევების მიმართ სტრუქტურულად მოწყვლადს ხდის.
• წარსულში ჩატარებული ინტრაოკულური ოპერაცია: ისეთი ქირურგიული ჩარევები, როგორიცაა კატარაქტის ექსტრაქცია, ცვლის მინისებრი სხეულის დინამიკას და ზომიერად ზრდის მინისებრი სხეულის უკანა აშრევების (PVD) და ბადურას შემდგომი ნახევების განვითარების რისკს ცხოვრების განმავლობაში.
• ბადურას პერიფერიული დეგენერაციები: ისეთი მდგომარეობები, როგორიცაა lattice დეგენერაცია, იწვევს ბადურას ლოკალურ გათხელებას და მყარ ვიტრეორეტინალურ ადჰეზიებს.
• თვალის პირდაპირი ტრავმა: სახის ბლაგვმა ან შემღწევმა ტრავმამ მექანიკური დარტყმის შედეგად შეიძლება გამოიწვიოს ბადურას მყისიერი ან დაყოვნებული ნახევები.
• მეორე თვალის ანამნეზი: პაციენტს, რომელსაც ერთ თვალზე ჰქონდა ბადურას ჩამოცლა, მეორე თვალზე ნახევის ან ჩამოცლის განვითარების 10%-დან 15%-მდე ალბათობა აღენიშნება მთელი ცხოვრების განმავლობაში.

ბადურას ჩამოცლის სიმპტომები და მკურნალობის გადაუდებლობა: როდის უნდა მიმართოთ გადაუდებელ დახმარებას

სინათლის უეცარი ნათებები (ფოტოფსია), მუქი მცურავი წერტილების მკვეთრი მატება ან მხედველობის ველში მუქი ჩრდილის გავრცელება მიუთითებს თვალის გადაუდებელ მდგომარეობაზე, რომელიც იმავე დღეს გამოკვლევას მოითხოვს. როდესაც ბადურას ცენტრალური ნაწილი (მაკულა) ჯერ კიდევ მიმაგრებულია (macula-on), ქირურგიული ჩარევა რაც შეიძლება სწრაფად, იდეალურ შემთხვევაში 24 საათის განმავლობაში, იძლევა დეტალური ცენტრალური მხედველობის შენარჩუნების უმაღლეს ალბათობას.

ბადურას ნახევის წარმოქმნის საწყის ეტაპზე ხშირად ხდება მექანიკური დაჭიმულობა ნეიროსენსორულ შრეზე. ვინაიდან ბადურას არ გააჩნია ტკივილის რეცეპტორები, ეს პროცესი ფიზიკური დისკომფორტის გარეშე მიმდინარეობს და მხედველობითი სიმპტომები ერთადერთ გამაფრთხილებელ ნიშნად რჩება. ბადურას ჩამოცლის ტიპური სიმპტომებისა და მკურნალობის გადაუდებლობის დროული ამოცნობა გადამწყვეტია ფუნქციური მხედველობის შენარჩუნებასა და მის მნიშვნელოვან დაქვეითებას შორის.

მხედველობითი სიმპტომების პროგრესირება

1. მინისებრი სხეულის მიკროსკოპული განცალკევება: ფოტოფსია (სინათლის ნათებები) და მცირე მიკრომცურავი წერტილები ჩნდება მაშინ, როდესაც მინისებრი სხეულის გელი ბადურას ექაჩება.
2. ბადურას მთელი სისქის ნახევი: ჩნდება მუქი მცურავი წარმონაქმნების უეცარი სიმრავლე ("ჭვარტლის" ან "ქსელის" სახით), რაც ხშირად გამოწვეულია ბადურას დაზიანებული სისხლძარღვიდან მიკროსკოპული სისხლდენით.
3. სუბრეტინალური სითხის პროგრესირებადი დაგროვება: მხედველობის ველის რომელიმე მხრიდან ცენტრისკენ ვრცელდება მუქი ფარდა ან პერიფერიული ჩრდილი.
4. მაკულის ჩართვა პროცესში: სითხის მიერ ცენტრალური ბადურას აშრევების შედეგად ცენტრალური მხედველობა ხდება დამახინჯებული, დაბინდული ან სრულად იკარგება.

ძირითადი სიმპტომები მოიცავს:

• ფოტოფსია (სინათლის გაელვება): სინათლის ზოლები, ელვისებური რკალები ან ხანმოკლე ნაპერწკლები პერიფერიულ მხედველობაში, რაც ყველაზე მეტად შესამჩნევია დაბალი განათების პირობებში ან თვალის სწრაფი მოძრაობისას.
• მცურავი შემღვრევების მასიური გაჩენა: ათობით ან ასობით შავი წერტილის, ძაფისებრი წარმონაქმნის ან აბლაბუდისებრი სტრუქტურის უეცარი გამოჩენა.
• პერიფერიული მხედველობის ველის დეფექტი: პროგრესირებადი ნაცრისფერი ან მუქი "ფარდა", რომელიც ნებისმიერი მიმართულებიდან (ზემოდან, ქვემოდან ან გვერდებიდან) ცენტრისკენ ვრცელდება და ბადურის პერიფერიის ჩამოცლას ასახავს.
• ცენტრალური მხედველობის სიმახვილის დამახინჯება (მეტამორფოფსია): ტალღოვანი ხაზები, მხედველობის დაბინდვა-გაცრისფერება ან სიმახვილის უეცარი დაკარგვა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ სითხემ მაკულის ქვეშ შეაღწია.

ქირურგიული ჩარევის გადაუდებლობა დიდწილად დამოკიდებულია მაკულის მდგომარეობაზე:

• Macula-On ჩამოცლა: პაციენტს შენარჩუნებული აქვს მკაფიო ცენტრალური მხედველობა (ხშირად 20/20-დან 20/40-მდე), თუმცა პერიფერიული ქსოვილის ჩამოცლა ცენტრისკენ გავრცელების საფრთხეს ქმნის. ოპერაცია ტარდება რაც შეიძლება სწრაფად, იდეალურ შემთხვევაში 24 საათის განმავლობაში, რათა ქსოვილის ფიქსაცია მოხდეს მანამ, სანამ ცენტრალური მხედველობა დაზიანდება.
• Macula-Off ჩამოცლა: მაკულა ჩამოცლილია, რაც ცენტრალური მხედველობის მნიშვნელოვან დაკარგვას იწვევს. ოპერაცია კვლავ გადაუდებელია და ჩვეულებრივ ტარდება რამდენიმე დღეში, დაყოვნების გარეშე; რადგან ცენტრალური ფოტორეცეპტორები უკვე დაცილებულია, მხედველობის აღდგენა ეტაპობრივად, რამდენიმე თვის განმავლობაში მიმდინარეობს.

ვის უნდა მიმართოთ: ზოგად ოფთალმოლოგს თუ ვიტრეორეტინალურ სპეციალისტს?

მიუხედავად იმისა, რომ გადაუდებელი დახმარების ექიმს, ოპტომეტრისტს ან ზოგად ოფთალმოლოგს შეუძლია ჩაატაროს თვალის პირველადი გამოკვლევა გუგის გაფართოებით, ქირურგიული მკურნალობა მოითხოვს ვიტრეორეტინალური მიმართულებით სპეციალიზებულ ქირურგს. პაციენტებმა მწვავე ჩამოცლის სიმპტომებით დაუყოვნებლივ უნდა მიმართონ ბადურის სპეციალიზებულ კლინიკას ან თვალის გადაუდებელ ცენტრს, რომელიც აღჭურვილია ვიტრეორეტინალური ქირურგიისთვის.

ოპტომეტრისტი ან ზოგადი ოფთალმოლოგი იყენებს ნაპრალოვან ნათურას და არაპირდაპირ ოფთალმოსკოპიას სკლერული დეპრესიით ბადურის მთელი პერიფერიის დასათვალიერებლად. თუ გამოვლინდა ჩამოცლა, გახევა ან გაურკვეველი ეტიოლოგიის მკვრივი მინისებრი სხეულის სისხლჩაქცევა, ისინი პაციენტს პირდაპირ ვიტრეორეტინალურ ქირურგთან ამისამართებენ.

ვიტრეორეტინალური სპეციალისტები გადიან მრავალწლიან გაღრმავებულ ქირურგიულ მომზადებას (fellowship), რომელიც ფოკუსირებულია თვალის უკანა სეგმენტის მიკროინციზიურ ქირურგიაზე. ჩამოცლის ზუსტი რუკის შესადგენად ისინი სპეციალიზებულ სადიაგნოსტიკო აპარატურას ეყრდნობიან:

• Widefield Fundus Photography: მაღალი გარჩევადობის ციფრული ვიზუალიზაცია, რომელიც ერთი გადაღებით აღბეჭდავს ბადურის 200 გრადუსამდე არეს ნახეთქების დოკუმენტირებისთვის.
• ოპტიკური კოჰერენტული ტომოგრაფია (OCT): მიკრონული სიზუსტის შრეობრივი სკანირება, რომელიც ავლენს, აცალკევებს და სწევს თუ არა სუბრეტინალური სითხე მაკულის ფოვეალურ ცენტრს.
• თვალის B-Scan ულტრაბგერითი კვლევა: მაღალსიხშირული აკუსტიკური ვიზუალიზაცია, რომელიც გამოიყენება მაშინ, როდესაც მინისებრი სხეულის მასიური ჰემორაგია ან მომწიფებული კატარაქტა შეუძლებელს ხდის თვალის ფსკერის ოპტიკურ დათვალიერებას.

როგორ მკურნალობენ ბადურის ჩამოცლას? ქირურგიული მეთოდები და უკუჩვენებები

ძირითადი ქირურგიული მეთოდები მოიცავს pars plana ვიტრექტომიას, სკლერის პლომბირებას (scleral buckling) და პნევმატურ რეტინოპექსიას, რომლებიც ხშირად კომბინირებულია ლაზერულ ფოტოკოაგულაციასთან ან კრიოპექსიასთან. უკუჩვენებები განისაზღვრება ანატომიური ფაქტორებით: პნევმატური რეტინოპექსია არ გამოიყენება ქვედა ლოკალიზაციის ნახეთქების ან მძიმე პროლიფერაციული ვიტრეორეტინოპათიის (PVR) დროს, ხოლო იმ პაციენტებს, რომლებსაც არ შეუძლიათ prone პოზიციის (პირქვე წოლის) შენარჩუნება, შესაძლოა დასჭირდეთ ტამპონადის ალტერნატიული საშუალებები.

ბადურის ჩამოცლის მკურნალობის ტაქტიკის შერჩევისას, ოფთალმოქირურგი ითვალისწინებს ნახეთქის მდებარეობას, თვალის ანატომიურ თავისებურებებს, ბროლის მდგომარეობას (ფაკიური თუ ფსევდოფაკიური) და ნაწიბუროვანი ქსოვილის არსებობას.

ქირურგიული მეთოდი	ძირითადი ჩვენებები	ინვაზიურობა და ჩატარების ადგილი	გამოყენებული ტამპონადა / ფიქსაცია	ხშირი უკუჩვენებები
პნევმატური რეტინოპექსია	ბადურის ზედა ორ მესამედში (8-დან 4 საათამდე პოზიციაზე) არსებული ერთი ნახევი ან ნახევების ჯგუფი ერთი საათობრივი მერიდიანის ფარგლებში	ამბულატორიული კლინიკური პროცედურა	თვალშიდა გაფართოებადი აირის ბუშტუკი (SF6 ან C3F8) კრიოპექსიასთან ან ლაზერთან ერთად	ქვედა ნახევები (4:00-დან 8:00-მდე), მძიმე PVR, ოპტიკური გარემოების გამოხატული შემღვრევა
სკლერის პლომბირება	ახალგაზრდა ფაკიური პაციენტები, ქვედა ნახევები, დიალიზები, მრგვალი ხვრელები მძიმე PVR-ის გარეშე	საოპერაციო ბლოკი (ამბულატორიული ან ხანმოკლე ჰოსპიტალიზაცია)	სკლერაზე მიკერილი გარეგანი სილიკონის ღრუბელი ან მყარი ლენტი	ფართო უკანა ნახევები, სკლერის გამოხატული გათხელება, წინა პლომბირების გართულებები
Pars Plana ვიტრექტომია (PPV)	რთული ჩამოცლები, უკანა ნახევები, მინისებრი სხეულის სისხლჩაქცევა, ფსევდოფაკიური თვალები	საოპერაციო მიკროინციზიური ქირურგია (23G, 25G ან 27G)	შიდა აირი (SF6/C3F8) ან სამედიცინო სილიკონის ზეთი	თავის გარკვეული პოზიციის შენარჩუნების შეუძლებლობა (ფარდობითი; სილიკონის ზეთი შესაძლოა მოერგოს)
კომბინირებული პლომბირება-ვიტრექტომია	მძიმე PVR, მორეციდივე ჩამოცლები, ბადურის გიგანტური ნახევები, მძიმე ტრავმის შემთხვევები	კომპლექსური საოპერაციო პროცედურა	გარეგანი სილიკონის ლენტი შიდა აირთან ან სილიკონის ზეთთან კომბინაციაში	ექსტრემალური ქირურგიული სისუსტე, არამართვადი სისტემური სამედიცინო არასტაბილურობა

Pars Plana ვიტრექტომია (PPV)

ვიტრექტომიული ოპერაცია თანამედროვე ოფთალმოლოგიურ პრაქტიკაში ბადურის მიმაგრების ყველაზე გავრცელებული ჩარევაა. ქირურგი აკეთებს სამ მიკროსკოპულ, თვითჰერმეტიზებად განაკვეთს pars plana-ს გავლით, რაც თეთრ სკლერაში უსაფრთხო შესასვლელ ზონას წარმოადგენს:

1. ერთი პორტიდან ხდება დაბალანსებული მარილხსნარის შეყვანა თვალშიდა წნევის სტაბილურობის შესანარჩუნებლად.
2. მეორე პორტში თავსდება ენდოილუმინატორის ოპტიკურ-ბოჭკოვანი განათება.
3. მესამე პორტი განკუთვნილია მაღალსიჩქარიანი ვიტრექტომის ზონდებისთვის (რომლებიც წუთში 10,000-დან 20,000-მდე ჭრას ასრულებენ), მიკროპინცეტებისთვის ან ენდოლაზერის ზონდებისთვის.

ქირურგი კვეთს და აშორებს მინისებრ გელს, ხსნის ყოველგვარ ვიტრეორეტინალურ ტრაქციას, ასწორებს ბადურას მძიმე სითხის ან ჰაერ-სითხოვანი გაცვლის მეშვეობით, ატარებს ლაზერულ ფოტოკოაგულაციას ყველა დეფექტის ირგვლივ და მინისებრი სხეულის ღრუს ავსებს გაფართოებადი აირის ნარევით ან სილიკონის ზეთით. ამ ოპერაციისა და რეაბილიტაციის შესახებ დაწვრილებითი ინფორმაციისთვის იხილეთ ვიტრექტომია ბადურის ჩამოცლის დროს.

სკლერის პლომბირება

სკლერის პლომბირება გულისხმობს თვალის გარე კედელზე, კონიუნქტივისა და თვალის მამოძრავებელი კუნთების ქვეშ, დრეკადი სილიკონის ლენტის, სარტყლის ან ღრუბლის დაფიქსირებას. სკლერის შიგნით ჩაზნექით, პლომბი ხსნის მინისებრი სხეულის მექანიკურ დაჭიმულობას და პიგმენტურ ეპითელიუმს ბადურის დეფექტთან უშუალო კონტაქტში მოჰყავს. ლენტის დადებამდე ჩატარებული კრიოპექსია (გაყინვით მკურნალობა) ასტიმულირებს ლოკალურ შეხორცებას, რაც დეფექტის დახურვას უზრუნველყოფს.

პნევმატური რეტინოპექსია

პნევმატური რეტინოპექსია არის მცირეინვაზიური, ამბულატორიული პროცედურა. ქირურგს გაფართოებადი აირის (მაგალითად, გოგირდის ჰექსაფტორიდი [SF6] ან პერფტორპროპანი [C3F8]) მცირე ბუშტუკი უშუალოდ მინისებრი სხეულის ღრუში შეჰყავს. პაციენტი თავს ისეთ პოზიციაში ათავსებს, რომ მოტივტივე ბუშტუკი უშუალოდ აწვებოდეს ბადურის ნაფლეთს, ხურავდეს მას და აძლევდეს ბადურის პიგმენტურ ეპითელიუმს სუბრეტინალური სითხის შეწოვის საშუალებას 24-დან 48 საათის განმავლობაში. კრიოპექსია ტარდება აირის შეყვანამდე, ან კეთდება ლაზერული ფოტოკოაგულაცია ბადურის გასწორების შემდეგ.

ბადურის ადჰეზია და ტამპონადის საშუალებები

მხოლოდ მექანიკური მიმაგრება არ არის საკმარისი; დეფექტის კიდეების გარშემო უნდა ჩამოყალიბდეს მყარი ქორიორეტინალური შეხორცებები:

• ლაზერული ფოტოკოაგულაცია: იყენებს ფოკუსირებულ თერმულ ენერგიას მიკროსკოპული დამწვრობების შესაქმნელად, რომლებიც 10-დან 14 დღეში მყარ პიგმენტურ ნაწიბურებად ხორცდება.
• კრიოპექსია: იყენებს გამყინავ ზონდს თვალის გარე კედელზე, რათა პერიფერიული დეფექტების გარშემო სიცივით გამოწვეული ნაწიბური შექმნას.
• აირის ტამპონადები (SF6, C3F8): დროებითი საშუალებები, რომლებიც თავისით იწოვება (SF6 დაახლოებით 2-დან 3 კვირამდე, ხოლო C3F8 დაახლოებით 6-დან 8 კვირამდე) და არ საჭიროებს განმეორებით ქირურგიულ ჩარევას მათ ამოსაღებად.
• სილიკონის ზეთის ტამპონადა: გამოიყენება რთული ჩამოცლების, გიგანტური ნაფლეთების დროს ან იმ პაციენტებში, რომლებსაც არ შეუძლიათ თავის საჭირო პოზიციის შენარჩუნება. სილიკონის ზეთი თავისით არ იწოვება და ბადურის სტაბილიზაციის შემდეგ (როგორც წესი, 3-დან 6 თვემდე პერიოდში) მის ამოსაღებად საჭიროებს მეორე ქირურგიულ პროცედურას.

რას უნდა ელოდოთ პროცედურის დროს: ანესთეზია და მნიშვნელოვანი კითხვები თქვენს ქირურგთან

ბადურის აშრევების ქირურგიული მკურნალობა, როგორც წესი, ამბულატორიულად ტარდება ადგილობრივი ანესთეზიითა და ინტრავენური სედაციით, ან ზოგადი ანესთეზიით, რაც დამოკიდებულია ოპერაციის სირთულესა და პაციენტის ჯანმრთელობის ზოგად მდგომარეობაზე. ოპერაციამდე პაციენტმა ქირურგთან უნდა განიხილოს მაკულის მდგომარეობა, ტამპონადის საშუალების არჩევანი (აირი თუ სილიკონის ზეთი), რეაბილიტაციის მოსალოდნელი ეტაპები და შესაძლო რისკები.

მოზრდილ პაციენტთა უმრავლესობას, რომელთაც უტარდებათ ვიტრექტომია ან სკლერის პლომბირება, ოპერაცია ადგილობრივი ანესთეზიითა და ინტრავენური სედაციით უტარდებათ. ოფთალმოლოგიური ანესთეზიოლოგი პაციენტის სიმშვიდისა და კომფორტისთვის იყენებს სედაციურ საშუალებებს, რასაც მოსდევს რეტრობულბარული ან პერიბულბარული ბლოკადა: ადგილობრივი საანესთეზიო საშუალების ინექცია თვალის უკან ან მის გარშემო, რაც აუტკივარებს თვალის კაკალს და დროებით აჩერებს მის მოძრაობას. ამ ბლოკადის პირობებში პაციენტი ოპერაციის დროს მწვავე ტკივილს არ გრძნობს.

ზოგადი ანესთეზია, როგორც წესი, შეირჩევა ვრცელი კომბინირებული ოპერაციების დროს, პედიატრიულ პაციენტებში, ხერხემლის ისეთი პათოლოგიების მქონე პირებში, რომლებიც ზურგზე წოლას უშლის ხელს, ან გამოხატული კლაუსტროფობიისა და შფოთვის მქონე პაციენტებისთვის.

საოპერაციო ბლოკში შესვლამდე პაციენტებს შეუძლიათ ქირურგს დაუსვან კითხვები ძირითადი კლინიკური პარამეტრების დასაზუსტებლად:

• ჩემი ცენტრალური მაკულა სრულად არის მიმაგრებული, ნაწილობრივ აშრევებული თუ მთლიანად მოწყვეტილი?
• ქირურგიული მკურნალობის რომელი მეთოდია ყველაზე მეტად მორგებული ჩემი ბადურის ნახევის კონფიგურაციაზე და რატომ?
• შიდა ტამპონადისთვის თვალშიგა აირის ბუშტუკს გამოიყენებთ თუ სილიკონის ზეთს?
• თავის რა კონკრეტული მდებარეობის შენარჩუნება დამჭირდება და დღეში რამდენი საათის განმავლობაში?
• ჩემი თვალის მდგომარეობიდან გამომდინარე, მხედველობის აღდგენის რა ვადებია მოსალოდნელი?
• რა კონკრეტული სიმპტომების გამოვლენისას უნდა დაგიკავშირდეთ დაუყოვნებლივ არასამუშაო საათებში?

რეაბილიტაცია ბადურის აშრევების ოპერაციის შემდეგ: თავის მდებარეობა და შეხორცების ვადები

პოსტოპერაციული რეაბილიტაციის ძირითადი ნაწილია თავის იმ მდებარეობის შენარჩუნება რამდენიმე დღიდან რამდენიმე კვირამდე პერიოდის განმავლობაში, რომელსაც ქირურგი დაგინიშნავთ ბადურის მხარდასაჭერად შეყვანილი თვალშიგა აირის ბუშტუკის ან სილიკონის ზეთის არსებობისას. პირველადი შეხორცება და აირის გაწოვა რამდენიმე კვირის განმავლობაში მიმდინარეობს, ხოლო მხედველობის სტაბილიზაცია, როგორც წესი, 3-დან 6 თვემდე გრძელდება.

თავის სწორი მდებარეობის (პოსტურის) დაცვა პირდაპირ გავლენას ახდენს ვიტრექტომიის პირველად წარმატებაზე. რადგან აირი და ზეთი სითხეზე მსუბუქია, ისინი თვალის შიგნით ზემოთ ტივტივებენ. პაციენტმა თავი ისე უნდა დაიკავოს, რომ ბუშტუკის მცურავი ზედაპირი ზუსტად აწვებოდეს ბადურის შეხორცებად ნახევებს. თავის ზუსტ პოზიციას ქირურგი ნახევის ლოკალიზაციის მიხედვით განსაზღვრავს; ზედა ნახევის დროს შესაძლოა ვერტიკალურად ჯდომაც საკმარისი იყოს.

პოსტოპერაციული მოვლის კრიტიკული ეტაპები

1. 1-დან 7 დღემდე (მწვავე პოზიციონირება და დაცვა):

   • პაციენტები ინარჩუნებენ ქირურგის მიერ დანიშნულ პოზიციას (მაგალითად, პირქვე, გვერდზე მწოლიარე ან ნიკაპდაწეული) დღეში 16-დან 20 საათამდე. სპეციალური დამხმარე აღჭურვილობა (რბილი სკამები, სახის დასადებები, პრიზმული სათვალეები) ამცირებს კისრისა და მხრების დაძაბულობას.
   • ძილის დროს ნაოპერაციებ თვალზე მაგრდება მყარი დამცავი ფარი, რათა თავიდან იქნას აცილებული შემთხვევითი მოსრესა ან ზეწოლა.
   • იწყება ადგილობრივი წვეთების რეჟიმი: ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკები 7-დან 10 დღემდე, კორტიკოსტეროიდები 4-დან 6 კვირამდე თვალშიდა ანთების საკონტროლებლად და ციკლოპლეგიური საშუალებები ცილიარული კუნთის სპაზმის სამართავად.

2. მე-2-დან მე-4 კვირამდე (შუალედური შეხორცება):

   • გაზის ბუშტუკი თანდათან პატარავდება. პაციენტები მხედველობის ველში ამჩნევენ ჰორიზონტალურ ხაზს, რომელიც წყლის დონესავით დაბლა იწევს, ხოლო ხაზის ზემოთ უფრო მკაფიო მხედველობა ჩნდება.
   • აღდგება ყოველდღიური მსუბუქი აქტივობები. მძიმე ფიზიკური დატვირთვა, წელს ქვემოთ დახრა და 5 kg-ზე (11 lbs) მძიმე საგნების აწევა კვლავ შეზღუდულია.

3. მე-2-დან მე-6 თვემდე (მხედველობის სტაბილიზაცია და რეფრაქცია):

   • გაზის ნებისმიერი დარჩენილი ბუშტუკი ამ დროისთვის სრულად გაიწოვება (SF6 ჩვეულებრივ 2-დან 3 კვირაში, C3F8 6-დან 8 კვირაში) და ბუნებრივად იცვლება თვალშიდა სითხით.
   • თუ გამოყენებული იყო სილიკონის ზეთი, ბადურას საიმედო ფიქსაციის შემდეგ იგეგმება ამბულატორიული პროცედურა ზეთის მოსაცილებლად.
   • მხედველობის სიმახვილე თანდათან სტაბილურდება. სათვალის საბოლოო რეცეპტი განისაზღვრება რქოვანას ფორმისა და მაკულის სისქის სტაბილიზაციის შემდეგ.

რა გრძელვადიანი შეზღუდვები არსებობს ბადურის აშრევების ოპერაციის შემდეგ?

თვალშიდა გაზის ბუშტუკის მქონე პაციენტებისთვის კატეგორიულად აკრძალულია ფრენა, მაღალმთიან რეგიონებში მოგზაურობა ან nitrous oxide ანესთეზია თვალშიდა წნევის მკვეთრი მატების რისკის გამო. სრული შეხორცების შემდეგ პაციენტების უმეტესობა უბრუნდება ყოველდღიურ საქმიანობას, თუმცა მაღალი ინტენსივობის კონტაქტური სპორტი და თვალის ტრავმის მომატებული რისკის მქონე აქტივობები დამცავი სათვალის ტარებას მოითხოვს.

ბადურის აშრევების ოპერაციის შემდგომი გრძელვადიანი შეზღუდვების გააზრება გვეხმარება მხედველობისთვის საშიში გართულებების თავიდან აცილებაში როგორც გაზის არსებობის საწყის ეტაპზე, ისე სტრუქტურული მიმაგრების დასრულების შემდეგ.

აბსოლუტური დაუყოვნებელი უკუჩვენებები (სანამ გაზის ბუშტუკი რჩება)

• ფრენა / ავიაცია: კომერციული ავიალაინერების სალონში ატმოსფერული წნევა კრეისერულ სიმაღლეზე ეცემა. შემცირებული გარემო წნევის პირობებში თვალშიდა აირის ბუშტუკი სწრაფად ფართოვდება, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს მწვავე ოკულარული ჰიპერტენზია, ბადურის ცენტრალური არტერიის ოკლუზია და მხედველობის მძიმე, შეუქცევადი დაკარგვა რამდენიმე საათში.
• მაღალმთიან რეგიონებში მოგზაურობა: უღელტეხილებზე ავტომობილით გადაადგილება ან ზღვის დონიდან მნიშვნელოვნად მაღლა მდებარე ადგილებში ყოფნა აირის გაფართოების იმავე რისკებს შეიცავს, რასაც ფრენა.
• აზოტის ქვეჟანგით ანესთეზია: აზოტის ქვეჟანგი სწრაფად დიფუნდირებს აირით შევსებულ სივრცეებში, რაც იწვევს ბუშტუკის საშიშ გაფართოებას და თვალშიდა წნევის მკვეთრ ნახტომს. პაციენტებმა უნდა ატარონ სამედიცინო სამაჯური წარწერით, რომ თვალში აქვთ აირის ბუშტუკი.
• ძილისა და მოსვენების პოზა: არ დაწვეთ ზურგზე, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ამის მითითებას თქვენი ქირურგი გაძლევთ.
• ავტომობილის მართვა: არ მართოთ ავტომობილი მანამ, სანამ თქვენი მხედველობა ამის შესაძლებლობას არ მოგცემთ და თქვენი ქირურგისგან არ მიიღებთ ნებართვას.

ხანგრძლივი აქტივობისა და თვალის ჯანმრთელობის რეკომენდაციები

მას შემდეგ, რაც ბადურა სტაბილიზდება და აირის ბუშტუკი სრულად გაიწოვება, პაციენტებს შეუძლიათ უსაფრთხოდ დაუბრუნდნენ ყოველდღიური ფიზიკური აქტივობების უმეტესობას:

• კონტაქტური და მაღალი ინტენსივობის სპორტი: საბრძოლო ხელოვნება, კრივი, რაგბი და ჩოგბურთის მსგავსი სპორტის სახეობები თვალში პირდაპირი დარტყმის რისკს შეიცავს. ჩოგბურთის, კალათბურთისა და სახელოსნო საქმიანობის დროს რეკომენდებულია პოლიკარბონატის დამცავი სპორტული სათვალის ტარება (რომელიც შეესაბამება ASTM F803 სტანდარტებს).
• მაღალი გადატვირთვის (High-G-Force) აქტივობები: ბანჯი-ჯამპინგი, პარაშუტით ხტომა და ექსტრემალური ატრაქციონები დაკავშირებულია სწრაფ აჩქარებასთან, რაც დატვირთვას ქმნის ვიტრეორეტინალურ ზონაზე, ამიტომ მათ მიმართ განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო.
• რუტინული ვარჯიში: სირბილის, ცურვის, სატრენაჟორო დარბაზში ვარჯიშისა და დაბალი ინტენსივობის ფიტნეს-აქტივობების განახლება, როგორც წესი, შესაძლებელია ოპერაციიდან 4-დან 6 კვირამდე პერიოდში, ქირურგის თანხმობის შემდეგ.
• მეორე თვალის მონიტორინგი: ვინაიდან მეორე თვალში ბადურის ნახეთქების განვითარების რისკი მომატებულია, ახალი მცურავი შემღვრევების ან სინათლის გაელვებების შემჩნევისას ექიმისთვის დაუყოვნებლივ მიმართვა აუცილებელია.

ბადურის აშრევების ოპერაციის ღირებულება და საერთაშორისო პაციენტებისთვის გასათვალისწინებელი დეტალები

ბადურის აშრევების ოპერაციის ღირებულება მნიშვნელოვნად განსხვავდება გეოგრაფიული რეგიონის, კლინიკის ტარიფების, ქირურგის გამოცდილებისა და საჭირო ტექნიკის მიხედვით. საერთაშორისო კერძო სამედიცინო სექტორში ვიტრეორეტინალური ქირურგიის სრული პაკეტები ხშირად $2,500-დან $6,000 USD-მდე მერყეობს (£2,000-დან £4,800 GBP / €2,300-დან €5,500 EUR), რაც მნიშვნელოვნად დაბალია შეერთებულ შტატებთან შედარებით, სადაც პაციენტის მიერ პირდაპირ გადასახდელი თანხა გაცილებით მაღალია.

ბადურის ახალი ჩამოცლა დაუყოვნებლივ უნდა იმკურნალოს იქ, სადაც იმყოფებით, და არ უნდა გადაიდოს მგზავრობის ორგანიზების გამო; საზღვარგარეთ მკურნალობა უფრო მეტად შეესაბამება გეგმურ, არა გადაუდებელ სამედიცინო მომსახურებას, როგორიცაა განმეორებითი გეგმური ოპერაცია ან მეორე სამედიცინო დასკვნა სპეციალიზებული ოფთალმოლოგიური გუნდისგან.

გეგმური ოფთალმოლოგიური მომსახურების ლოჯისტიკური და ფინანსური ასპექტების მართვა მოითხოვს ხარჯების მკაფიო განაწილებასა და მგზავრობის დეტალურ დაგეგმვას:

ჯანდაცვის სისტემა / ქვეყანა	სავარაუდო პირადი / კერძო ხარჯების დიაპაზონი (USD)	სავარაუდო ხარჯების დიაპაზონი (GBP / EUR)	ძირითადი ლოჯისტიკური და კლინიკური ფაქტორები
აშშ (თვითდაფინანსება / დაუზღვეველი)	$8,000-$18,000+	£6,400-£14,400 / €7,400-€16,500	კლინიკის ცვალებადი გადასახადები; ქირურგისა და ანესთეზიის ცალ-ცალკე ანგარიშსწორება.
გაერთიანებული სამეფო (კერძო სექტორი)	$4,500-$8,500	£3,500-£6,500 / €4,100-€7,800	კონსულტანტის ფიქსირებული ფასის პაკეტები; გადაუდებელი დახმარება ხელმისაწვდომია NHS-ის მეშვეობით.
ევროპული სამედიცინო ცენტრები (მაგ., ესპანეთი, გერმანია)	$4,000-$7,500	£3,200-£6,000 / €3,700-€7,000	მოწინავე ვიტრეორეტინალური განყოფილებები; ფასი, როგორც წესი, გაერთიანებულია საავადმყოფოს ერთიან გადასახადში.
საერთაშორისო ცენტრები (მაგ., თურქეთი, ჩეხეთი)	$2,500-$5,500	£2,000-£4,400 / €2,300-€5,100	პაკეტის შემადგენლობა განსხვავდება საავადმყოფოს მიხედვით.

ეს არის საორიენტაციო დიაპაზონები, რომლებიც განსხვავდება კლინიკისა და შემთხვევის მიხედვით; ისინი, როგორც წესი, არ მოიცავს საცხოვრებელს ან შესაძლო განმეორებითი ოპერაციის ღირებულებას.

საერთაშორისო პაციენტებისთვის, რომლებიც თვალის კერძო ოპერაციისთვის მგზავრობენ, მგზავრობის უსაფრთხოების ზომების დაცვა უმნიშვნელოვანესია:

• მგზავრობის შეზღუდვები გაზის ინექციის შემდეგ: პაციენტებს, რომლებსაც თვალშიდა გაზი (SF6 ან C3F8) შეჰყავთ, ფრენა არ შეუძლიათ გაზის ბუშტის სრულ გაწოვამდე. ეს ნიშნავს კლინიკის სიახლოვეს დარჩენას და მაღალმთიან ადგილებში გამგზავრებისგან თავის შეკავებას დაახლოებით 2-3 კვირის განმავლობაში SF6-ის შემთხვევაში ან 6-8 კვირის განმავლობაში C3F8-ის დროს, სანამ თვალის გამოკვლევა არ დაადასტურებს გაზის სრულ გაწოვას.
• სილიკონის ზეთი და ფრენა: რთული ან მორეციდივე ჩამოცლისას თქვენმა ქირურგმა შესაძლოა გაზის ნაცვლად სილიკონის ზეთი აირჩიოს. სილიკონის ზეთი ატმოსფერული წნევის ცვლილებისას არ ფართოვდება, ამიტომ ფრენა დასაშვებია, თუმცა ეს სამედიცინო ჩვენებით განპირობებული გადაწყვეტილებაა და არა სამგზავრო ალტერნატივა: მის ამოსაღებად საჭიროა მეორე ოპერაცია, ჩვეულებრივ 3-6 თვის შემდეგ, ამასთანავე მან შეიძლება გამოიწვიოს თვალშიდა წნევის მომატება და კატარაქტის განვითარება.
• პაკეტში შემავალი მომსახურება: ბადურის ჩამოცლის ოპერაციის სრული ღირებულების შეთავაზება დეტალურად უნდა მოიცავდეს წინასაოპერაციო OCT და ულტრაბგერით დიაგნოსტიკას, საოპერაციო ბლოკის ხარჯებს, ქირურგისა და ანესთეზიის ანაზღაურებას, ტამპონადის მასალებს, პოსტოპერაციულ დამცავ ფარს და საკონტროლო გამოკვლევებს პირველი თვის განმავლობაში.
• მეთვალყურეობა სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ: შინ გაფრენამდე დაგეგმეთ მეთვალყურეობა ადგილობრივ ოფთალმოლოგთან და თან იქონიეთ ოპერაციის ამონაწერი. დაბრუნებიდან პირველ კვირებში დაგეგმეთ რეგულარული საკონტროლო ვიზიტები, რადგან პროლიფერაციული ვიტრეორეტინოპათია (PVR), ანუ ნაწიბუროვანი პროცესი, რომელმაც შესაძლოა კვლავ გამოიწვიოს ბადურის ჩამოცლა, ჩვეულებრივ ოპერაციიდან 6-12 კვირის განმავლობაში ვითარდება.

ვიტრეორეტინალური ქირურგიის რისკები და პოტენციური გართულებები

ბადურის მიმაგრების ოპერაციის შემდგომი გართულებები მოიცავს ხელახალ ჩამოცლას, თვალშიდა წნევის მომატებას, კატარაქტის პროგრესირებას, ენდოფთალმიტსა და პროლიფერაციულ ვიტრეორეტინოპათიას (PVR). ქირურგიული გართულებების უმრავლესობა დროული ჩარევით მართვადია, თუმცა ზოგიერთმა შესაძლოა მხედველობის სიმახვილის სტაბილიზაციისთვის განმეორებითი პროცედურები მოითხოვოს.

მიუხედავად იმისა, რომ თანამედროვე ვიტრეორეტინალური ქირურგია პირველადი ჩარევების 85%-დან 90%-მდე შემთხვევებში ანატომიურ მიმაგრებას აღწევს, პაციენტებმა უნდა იცოდნენ შესაძლო რისკების შესახებ:

• პროლიფერაციული ვიტრეორეტინოპათია (PVR): ოპერაციის შემდგომი განმეორებითი ჩამოცლის წამყვანი მიზეზი, რომელიც შემთხვევათა დაახლოებით 5%-დან 10%-მდე ვითარდება. ბადურის ზედაპირზე იზრდება უჯრედული მემბრანები, რომლებიც იკუმშება, ბადურას თვალის კედელს აცილებს და განმეორებით ქირურგიულ ჩარევას საჭიროებს.
• ბადურის მეორადი განმეორებითი ჩამოცლა: შესაძლოა განვითარდეს შეუმჩნეველი პერიფერიული ნახევების, ახლად წარმოქმნილი რღვევების ან მუდმივი ვიტრეორეტინალური ტრაქციის გამო, რაც განმეორებით ვიტრექტომიას ან სკლერული პლომბირების რევიზიას მოითხოვს.
• კატარაქტის დაჩქარებული პროგრესირება: პაციენტებში, რომლებსაც საკუთარი ბუნებრივი ბროლი აქვთ შენარჩუნებული (ფაკიური თვალი), ვიტრექტომია აჩქარებს ბირთვული სკლეროზული კატარაქტის ჩამოყალიბებას. 50 წელზე უფროსი ასაკის ფაკიურ პაციენტთა უმრავლესობას ვიტრექტომიიდან 6-დან 18 თვემდე პერიოდში კატარაქტის გეგმური ოპერაცია ესაჭიროება.
• თვალშიდა ჰიპერტენზია და გლაუკომა: ოპერაციის შემდგომმა ანთებამ, აირის ბუშტის გაფართოებამ ან სტეროიდული თვალის წვეთების გამოყენებამ შესაძლოა გაზარდოს თვალშიდა წნევა, რისი მართვაც, როგორც წესი, წნევის დამწევი ადგილობრივი წვეთებით ხდება.
• ენდოფთალმიტი: იშვიათი (<0.1%), თუმცა სერიოზული თვალშიდა ინფექცია, რომელიც გადაუდებელ ინტრავიტრეალურ ანტიბიოტიკოთერაპიას საჭიროებს.
• რქოვანას ზედაპირის არაერთგვაროვნება: ზედაპირული დროებითი აბრაზიები ან რქოვანას შემღვრევა, რაც, როგორც წესი, დამატენიანებელი მალამოებითა და დროებითი ბანდაჟური კონტაქტური ლინზებით ლაგდება.

ოპერაციის შემდგომი საყურადღებო ნიშნები: დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით თქვენს ქირურგს ან თვალის გადაუდებელ სამედიცინო სამსახურს, თუ გამოგივლინდათ ძლიერი ან მზარდი ტკივილი თვალის არეში, გულისრევა ან ღებინება, მხედველობის გაუარესება, მხედველობის ველში ახალი ფარდის ან ჩრდილის გაჩენა, ან მზარდი სიწითლე და გამონადენი.

ხშირად დასმული კითხვები

გღვიძავთ თუ არა ბადურის ჩამოცლის ოპერაციის დროს?

დიახ, ზრდასრულ პაციენტთა უმრავლესობას ოპერაციის დროს ღვიძავს, თუმცა ადგილობრივი ანესთეზიისა და მონიტორინგის ქვეშ მიმდინარე ინტრავენური სედაციის ფონზე სრულად მოდუნებულია. ადგილობრივი ნერვული ბლოკადა მთლიანად აუტკივარებს თვალს და დროებით აჩერებს მის მოძრაობას, რაც უზრუნველყოფს იმას, რომ ოპერაციის დროს მწვავე ტკივილი არ იგრძნოთ. ზოგადი ანესთეზია, როგორც წესი, გამოიყენება პედიატრიულ პაციენტებში, ხანგრძლივი ან რთული ქირურგიული შემთხვევების დროს, აგრეთვე ძლიერი შფოთვის ან ისეთი თანმხლები დაავადებების მქონე პირებში, რომლებიც მათ ზურგზე სწორად წოლის საშუალებას არ აძლევს.

ბადურის ჩამოცლის ოპერაციიდან რამდენ ხანშია შესაძლებელი ფრენა?

ფრენა დაუშვებელია მანამ, სანამ თვალში რჩება ინტრაოკულური აირის ბუშტი. SF6 აირის გაწოვას ჩვეულებრივ დაახლოებით 2-დან 3 კვირამდე სჭირდება, ხოლო C3F8 აირს - 6-დან 8 კვირამდე. ფრენის სიმაღლეზე თვითმფრინავის სალონში წნევის დაცემა იწვევს აირის ბუშტის სწრაფ გაფართოებას, რამაც შეიძლება თვალშიდა წნევის საშიში მატება და მხედველობის მძიმე დაკარგვა გამოიწვიოს. თუ თქვენი ქირურგი აირის ბუშტის ნაცვლად სილიკონის ზეთს გამოიყენებს, ფრენა უსაფრთხოა ადრეულ პოსტოპერაციულ შემოწმებაზე ექიმის ნებართვის მიღებისთანავე.

როგორ არის ორგანიზებული ბადურის ჩამოცლის მკურნალობა დიდ ბრიტანეთში NHS-სა და კერძო პროვაიდერებს შორის?

ბადურის ჩამოცლის მკურნალობისას დიდი ბრიტანეთის სამედიცინო სისტემა მოიცავს როგორც სახელმწიფო, ისე კერძო ვარიანტებს. NHS-ის ფარგლებში გადაუდებელი დახმარება გაეწევა საავადმყოფოს თვალის გადაუდებელ განყოფილებებში პაციენტის მხრიდან ყოველგვარი თანაგადახდის გარეშე, სადაც პაციენტების ტრიაჟი ხდება კლინიკური გადაუდებლობის მიხედვით (macula-on თუ macula-off). კერძო ოფთალმოლოგიური მომსახურება (£3,500-დან £6,500-მდე) უზრუნველყოფს შერჩეულ ვიტრეორეტინალურ კონსულტანტთან პირდაპირ წვდომას, საოპერაციო დროის მოქნილ დაგეგმვას და კერძო კლინიკის კომფორტს, სტანდარტული კლინიკური უსაფრთხოების ოქმების სრული დაცვით.

შეიძლება თუ არა ბადურის ჩამოცლა თავისით, ოპერაციის გარეშე განიკურნოს?

არა, ნეიროსენსორული ბადურის სრული ჩამოცლა თავისით ვერ განიკურნება. რადგან სუბრეტინალური სითხე ბადურის ნახევიდან უწყვეტად ჩაედინება, ჩამოცლის არე პროგრესულად ფართოვდება მანამ, სანამ ამ თვალში ფუნქციური მხედველობის სრულ დაკარგვას არ გამოიწვევს. ბადურის ნახევი, რომელიც ბადურის ჩამოცლამდეა აღმოჩენილი, კლინიკაში ჩვეულებრივ ლაზერით ან გაყინვით (cryopexy) მკურნალობას ექვემდებარება; ეს წარმოადგენს სტანდარტულ მკურნალობას და მნიშვნელოვნად ამცირებს ნახევის ბადურის ჩამოცლაში გადაზრდის რისკს. როგორც კი სითხე ბადურის ქვეშ დაგროვდება, საჭიროა დროული ქირურგიული ჩარევა, რათა ბადურა მის ქვეშ მდებარე სისხლძარღვოვან შრეს ხელახლა მიემაგროს.