თავის ტვინის ანევრიზმის კოილინგი

თავის ტვინის ანევრიზმა ყალიბდება იქ, სადაც არტერიის კედელი დასუსტებულია, ყველაზე ხშირად კი თავის ტვინის ფუძესთან არტერიების განშტოების ადგილებში. სისხლის წნევა სუსტ უბანს გარეთ უბიძგებს და წარმოქმნის პარკუჭს, რომელიც შეიძლება ნელ-ნელა გაიზარდოს და ზოგ შემთხვევაში გასკდეს. კოილინგი, რომელსაც ენდოვასკულურ სპირალურ ემბოლიზაციასაც უწოდებენ, ანევრიზმას სისხლძარღვის შიგნიდან მკურნალობს. რენტგენოსკოპიული კონტროლით კათეტერი არტერიის გავლით კისრის დონემდე მიჰყავთ, ხოლო კიდევ უფრო წვრილი მიკროკათეტერი უშუალოდ ანევრიზმის შიგნით შეჰყავთ. თმაზე თხელი და პარკუჭის შიგნით დასახვევად ფორმირებული რბილი პლატინის სპირალები თანმიმდევრულად იხსნება მანამ, სანამ ანევრიზმა მჭიდროდ არ შეივსება. მასში შემავალი სისხლის ნაკადი ნელდება და სპირალების გარშემო თრომბირდება, რაც ანევრიზმას სისხლის მიმოქცევისგან თიშავს. მონათესავე მეთოდები იყენებს მცირე ზომის სტენტს ან დროებით ბალონს ფართოყელიან ანევრიზმაში სპირალების შესაკავებლად, ან ნაკადის გადამრთველს, რომელიც წარმოადგენს მზიდ არტერიაში ჩაყენებულ წვრილბადიან მილს და სისხლის ნაკადს ანევრიზმის გვერდის ავლით მიმართავს, რის შედეგადაც ის თანდათანობით იხურება.

როდესაც ანევრიზმა სკდება, ის იწვევს სისხლჩაქცევას თავის ტვინის გარშემო, რასაც სუბარაქნოიდული სისხლჩაქცევა ეწოდება. მისი ტიპური ნიშანია უეცარი, უკიდურესად ძლიერი თავის ტკივილი, რომელიც პიკს დაახლოებით ერთ წუთში აღწევს და მეხისებრ თავის ტკივილს უწოდებენ, რასაც ზოგჯერ თან ახლავს ღებინება, კისრის კუნთების დაჭიმულობა ან გონების დაკარგვა. ეს გადაუდებელი სამედიცინო მდგომარეობაა და განმეორებითი, ხშირად უფრო საშიში სისხლდენის თავიდან ასაცილებლად ანევრიზმის დახურვა, ჩვეულებრივ, პირველ ან ორ დღეში ხდება. გაუსკდავი ანევრიზმები სრულიად განსხვავებული ვითარებაა. მრავალი მათგანი შემთხვევით ვლინდება სხვა მიზეზით ჩატარებულ ტომოგრაფიაზე, ხოლო მკურნალობის გადაწყვეტილება მომავალი გასკდომის რისკისა და მკურნალობის რისკის შეპირისპირებით მიიღება. რეკომენდაციაზე გავლენას ახდენს ზომა, ლოკალიზაცია, ფორმა, ზრდა განმეორებით კვლევებზე, წარსულში გადატანილი სისხლდენა, ოჯახური ანამნეზი, ასაკი, თამბაქოს მოხმარება და არტერიული წნევა. მრავალი მცირე ანევრიზმა მკურნალობის ნაცვლად პერიოდული ვიზუალიზაციითა და არტერიული წნევის საგულდაგულო კონტროლით იმართება. როდესაც მკურნალობა რეკომენდებულია, ნეიროქირურგებისა და ინტერვენციული ნეირორადიოლოგების გუნდი წყვეტს, კონკრეტულ ანევრიზმას კოილინგი, მონათესავე ენდოვასკულური მოწყობილობა თუ ღია ქირურგიული კლიპირება შეესაბამება.

გეგმური კოილინგი, ჩვეულებრივ, ზოგადი ანესთეზიით ტარდება ანგიოგრაფიის საოპერაციოში, რომელიც აღჭურვილია სისხლძარღვების დეტალური გამოსახულების მომცემი რენტგენის აპარატურით. ბარძაყის ზედა ნაწილში ან მაჯაზე არტერიაში თავსდება მცირე ინტროდიუსერი (მილი) და კათეტერი კისრის არტერიებისკენ მიემართება. კონტრასტული ნივთიერების შეყვანით იქმნება ანევრიზმის სამგანზომილებიანი რუკა, იზომება მისი ზომა და ყელის სიგანე. შემდეგ მიკროკათეტერი შეჰყავთ ანევრიზმაში და თანდათანობით ათავსებენ შესაბამისი ზომის სპირალებს, სანამ ის მჭიდროდ არ შეივსება. ფართოყელიანი ანევრიზმების დროს სპირალების დასაფიქსირებლად მზიდ არტერიაში შეიძლება განთავსდეს დროებითი ბალონი ან მუდმივი სტენტი, ან დამოუკიდებლად იქნას გამოყენებული ნაკადის გადამრთველი. თრომბების თავიდან ასაცილებლად პროცედურის დროს შეჰყავთ სისხლის გამათხელებლები. საბოლოო ანგიოგრამა ადასტურებს, რამდენად კარგად დაიხურა ანევრიზმა, რის შემდეგაც ინტროდიუსერი ამოიღება და პუნქციის ადგილი იხურება. პროცედურა, ჩვეულებრივ, დაახლოებით 1.5-3 საათს გრძელდება.

საჭიროებს თუ არა გაუსკდავი ანევრიზმა მკურნალობას და რა მეთოდით, დამოკიდებულია მაღალი ხარისხის ვიზუალიზაციის საგულდაგულო შეფასებაზე, რაც ჩვეულებრივ მოიცავს კომპიუტერულ ანგიოგრაფიას ან მაგნიტურ-რეზონანსულ ანგიოგრაფიას, რომელსაც დეტალური დაგეგმვისთვის ხშირად კათეტერული ანგიოგრაფიაც ემატება. ვიწროყელიანი ანევრიზმები ზოგადად კარგად ექვემდებარება კოილინგს, ხოლო ზოგიერთ ფართოყელიან ან უჩვეულო ფორმის ანევრიზმას სტენტი, ნაკადის გადამრთველი ან ღია ქირურგია სჭირდება. მოწმდება თირკმლის ფუნქცია, ალერგიები, განსაკუთრებით კონტრასტულ ნივთიერებაზე, და სხვა თანმხლები დაავადებები. თუ სტენტის ან ნაკადის გადამრთველის გამოყენება იგეგმება, რამდენიმე დღით ადრე ჩვეულებრივ ინიშნება ორი ანტიაგრეგანტული პრეპარატი მათი ეფექტურობის დასადასტურებელი სისხლის ანალიზებით, და პაციენტს უნდა შეეძლოს მათი მიღება მომდევნო თვეების განმავლობაში. გადაწყვეტილების მიუხედავად, თამბაქოს შეწყვეტა და არტერიული წნევის კონტროლი უაღრესად მნიშვნელოვანია. საერთაშორისო პაციენტებისთვის ტომოგრაფიის სურათებისა და დასკვნების დისტანციურად განხილვა ხშირად მგზავრობამდეც შესაძლებელია, რაც მკურნალობის საჭიროებაზე მეორე აზრის მიღების საშუალებას იძლევა მანამ, სანამ მგზავრობა დაიგეგმება.

გეგმური კოილინგის შემდეგ პაციენტზე დაკვირვება მთელი ღამის განმავლობაში მიმდინარეობს, ხშირად ინტენსიური თერაპიის ან მეთვალყურეობის განყოფილებაში, სადაც მოწმდება ნევროლოგიური ფუნქცია და პუნქციის ადგილი. ადამიანების უმრავლესობა შინ ერთიდან სამ ღამემდე პერიოდში ეწერება და ჩვეულ ყოველდღიურ საქმიანობას ერთ-ორ კვირაში უბრუნდება, თუმცა პირველ დღეებში მძიმე ტვირთის აწევასა და დაძაბულ ვარჯიშს ერიდება. მსუბუქი თავის ტკივილი რამდენიმე დღის განმავლობაში ხშირია. თუ გამოყენებული იყო სტენტი ან ნაკადის გადამრთველი, ანტიაგრეგანტები ზუსტად დანიშნულების მიხედვით უნდა მიიღოთ. მგზავრობისთვის გონივრულია დაახლოებით 7-10 დღით დარჩენა, რათა ექიმთა გუნდმა ფრენამდე თქვენი დამაკმაყოფილებელი მდგომარეობა დაადასტუროს. გასკდომის შემდეგ ვითარება სრულიად განსხვავებულია: ინტენსიური თერაპია, ხშირად ორი კვირა ან მეტი, არტერიების სპაზმსა და სითხის დაგროვებაზე საგულდაგულო კონტროლი და ხშირად ნევროლოგიური რეაბილიტაცია. საზღვარგარეთ გასკდომის გამო ნამკურნალები პაციენტების ოჯახებმა სამშობლოში დაბრუნება მხოლოდ მას შემდეგ უნდა დაგეგმონ, რაც გუნდი ამის უსაფრთხოებას დაადასტურებს. საკონტროლო ვიზუალიზაცია, ხშირად დაახლოებით 6 თვის შემდეგ და მოგვიანებით, შესაძლებელია ჩატარდეს საცხოვრებელ ადგილთან ახლოს ან საზღვარგარეთ.

კოილინგი თავიდან აგაცილებთ ქალას გახსნას და კარგად დამკვიდრებული მკურნალობაა, მაგრამ რადგან ის უშუალოდ თავის ტვინის არტერიებზე ტარდება, სერიოზული გართულებების მცირე, თუმცა რეალურ რისკს შეიცავს. მათ შორისაა ინსულტი თრომბის ან სისხლძარღვის დაზიანების გამო, ანევრიზმის გასკდომა პროცედურის დროს, სისხლდენა ან ჰემატომა პუნქციის ადგილას, ალერგიული რეაქცია კონტრასტულ ნივთიერებაზე და, სტენტების ან ნაკადის გადამრთველების შემთხვევაში, ანტიაგრეგანტულ პრეპარატებთან დაკავშირებული სისხლდენა. თქვენი სამედიცინო გუნდი გაგაცნობთ თქვენს ინდივიდუალურ რისკს ანევრიზმისა და ზოგადი ჯანმრთელობის გათვალისწინებით. კოილინგით ნამკურნალები ანევრიზმების უმრავლესობა დახურული რჩება, თუმცა დროთა განმავლობაში სპირალები შეიძლება შეკუმშდეს და ანევრიზმის ნაწილში სისხლის მიმოქცევა აღდგეს, რის გამოც საკონტროლო კვლევები მნიშვნელოვანია. პაციენტთა მცირე ნაწილს განმეორებითი მკურნალობა სჭირდება. ნაკადის გადამრთველები ანევრიზმას თანდათანობით, რამდენიმე თვის განმავლობაში ხურავს და არა მყისიერად. გასკდომის შემდეგ ნამკურნალები პაციენტებისთვის ხანგრძლივი შედეგი ძირითადად დამოკიდებულია საწყისი სისხლჩაქცევის სიმძიმეზე და არა თავად კოილინგზე.