ჰისტერექტომია

საშვილოსნო არის მენჯის ღრუში მდებარე კუნთოვანი ორგანო, სადაც ნაყოფი ვითარდება, ხოლო საშვილოსნოს ყელი მისი ქვედა ნაწილია, რომელიც საშოში იხსნება. ტოტალური ჰისტერექტომია გულისხმობს საშვილოსნოსა და ყელის ამოკვეთას; სუბტოტალური, ანუ სუპრაცერვიკალური ჰისტერექტომიის დროს იკვეთება საშვილოსნოს სხეული, ხოლო ყელი რჩება. იმავდროულად ფალოპის მილების ამოკვეთა, რასაც სალპინგექტომია ეწოდება, დღეს ფართოდ გავრცელებულია, რადგან შესაძლოა შეამციროს საკვერცხის კიბოს განვითარების რისკი მომავალში. საკვერცხეების ამოკვეთა, ანუ ოოფორექტომია, ცალკე გადაწყვეტილებაა, რომელიც ეფუძნება თქვენს ასაკს, კიბოს რისკსა და ძირითად დაავადებას. რადიკალური ჰისტერექტომია, რომელიც ზოგიერთი ონკოლოგიური დაავადების დროს გამოიყენება, დამატებით მოიცავს საშვილოსნოს ყელის ირგვლივ მდებარე ქსოვილების, საშოს ზედა ნაწილისა და ხშირად ლიმფური კვანძების ამოკვეთას. მიდგომა შესაძლოა იყოს ლაპაროსკოპიული (მცირე განაკვეთებითა და კამერით), რობოტული (მსგავსი განაკვეთებით), ვაგინალური (მუცელზე განაკვეთის გარეშე) ან აბდომინალური (ქვედა მუცლის ჰორიზონტალური ან ვერტიკალური განაკვეთით).

ჰისტერექტომია ჩვეულებრივ რეკომენდებულია მაშინ, როდესაც საშვილოსნოს პრობლემა სერიოზულად აისახება ცხოვრების ხარისხზე ან ჯანმრთელობაზე, ხოლო სხვა მკურნალობამ შედეგი ვერ გამოიღო, შეუსაბამოა ან პაციენტს არ სურს. ხშირი მიზეზებია მიომა, რომელიც იწვევს ჭარბ სისხლდენას, ტკივილს ან ზეწოლას; ჭარბი მენსტრუალური სისხლდენა, რომელიც არ დაემორჩილა მედიკამენტებს, ჰორმონალურ სპირალს ან ენდომეტრიუმის აბლაციას; ადენომიოზი, როდესაც ლორწოვანი გარსი საშვილოსნოს კუნთოვან შრეში ჩაიზრდება; ძლიერი ტკივილით მიმდინარე ენდომეტრიოზი, ჩვეულებრივ ენდომეტრიოზული კერების ამოკვეთასთან ერთად; და საშვილოსნოს პროლაფსი, როდესაც საშვილოსნო საშოში ეშვება. ის ასევე წარმოადგენს ძირითად მკურნალობას ენდომეტრიუმის კიბოს, საშვილოსნოს ყელის ზოგიერთი სიმსივნისა და საკვერცხის კიბოს დროს, და შესაძლოა რეკომენდებული იყოს კიბოსწინარე ცვლილებებისას ან იმ ქალებისთვის, რომელთაც კიბოს მემკვიდრეობითი მაღალი რისკი აქვთ. ვინაიდან ოპერაცია წყვეტს ფერტილობას, ქალებს, რომელთაც შესაძლოა შვილების გაჩენა სურდეთ, თავდაპირველად ჩვეულებრივ ალტერნატივებს სთავაზობენ, როგორიცაა მიომექტომია მიომის დროს. თქვენი გინეკოლოგი განიხილავს ვარიანტებს, რომლებიც შეესაბამება თქვენს მდგომარეობასა და გეგმებს.

ჰისტერექტომია ტარდება ზოგადი ანესთეზიის ქვეშ, ხოლო ვაგინალური ჰისტერექტომია შესაძლებელია ჩატარდეს სპინალური ანესთეზიითაც. ლაპაროსკოპიული ქირურგიის დროს ქირურგი აკეთებს სამ ან ოთხ მცირე განაკვეთს მუცელზე, ბერავს მას ნახშირორჟანგის აირით და იყენებს კამერასა და წვრილ ინსტრუმენტებს საშვილოსნოს სისხლძარღვებისა და დამჭერი იოგებისგან გამოსაცალკევებლად, რის დროსაც სათუთად იცავს შარდის ბუშტსა და შარდსაწვეთებს - მილებს, რომლებითაც შარდი თირკმელებიდან გამოედინება. საშვილოსნო ჩვეულებრივ გამოაქვთ საშოს გავლით, ხოლო საშოს ზედა ნაწილი, რომელსაც საშოს გუმბათი ეწოდება, იკერება. რობოტ-ასისტირებული ქირურგია მიჰყვება იმავე ეტაპებს კონსოლიდან მართული ინსტრუმენტებით. ვაგინალური ჰისტერექტომიის დროს საშვილოსნო მთლიანად საშოს გავლით ამოიკვეთება, რაც შესაფერისია პროლაფსისა და შედარებით მცირე ზომის საშვილოსნოს დროს. აბდომინალური ქირურგია გამოიყენება ძალიან დიდი საშვილოსნოს, ზოგიერთი სიმსივნის ან ისეთი მდგომარეობების დროს, როდესაც ლაპაროსკოპიული მიდგომა უსაფრთხო არ არის. ოპერაცია ჩვეულებრივ გრძელდება დაახლოებით 1-3 საათი, ხოლო შარდის კათეტერი უმეტესად ერთ დღეში იხსნება.

კანდიდატები არიან ქალები, რომელთათვისაც ჰისტერექტომია მათი მდგომარეობის შესაბამისი მკურნალობაა და რომელთაც შეუძლიათ ოპერაციის გადატანა. გადაწყვეტილების მიღებამდე მნიშვნელოვანია დარწმუნდეთ, რომ მომავალში ორსულობას აღარ გეგმავთ, და გაიაზროთ ალტერნატივები. მომზადება მოიცავს მენჯის ღრუს ექოსკოპიას ან მაგნიტურ-რეზონანსულ ტომოგრაფიას მიომის ან სხვა დაავადების ლოკალიზაციის დასადგენად, საშვილოსნოს ყელის სკრინინგ-ტესტს (თუ მისი ჩატარების დროა) და ზოგჯერ საშვილოსნოს შიდა გარსის ბიოფსიას კიბოს გამოსარიცხად. სისხლის ანალიზებით მოწმდება ანემია, რომელიც ხშირია ჭარბი სისხლდენისას და შესაძლოა საჭიროებდეს რკინით მკურნალობას ოპერაციამდე. ზოგჯერ ლაპაროსკოპიულ ოპერაციამდე რამდენიმე თვით ადრე გამოიყენება ჰორმონალური ინექციები დიდი ზომის მიომის შესამცირებლად. წინასწარ თანხმდება, შენარჩუნდება თუ ამოიკვეთება საშვილოსნოს ყელი, მილები და საკვერცხეები. ექიმის რეკომენდაციით კორექტირდება სისხლის გამათხელებლებისა და ზოგიერთი ჰორმონალური პრეპარატის მიღება. საერთაშორისო პაციენტებს ჩვეულებრივ შეუძლიათ წინასწარ გამოაგზავნონ კვლევები და დასკვნები გეგმის დისტანციურად განსახილველად.

ლაპაროსკოპიული, რობოტული ან ვაგინალური ქირურგიის შემდეგ პაციენტი ჩვეულებრივ იმავე დღეს დგება ფეხზე და საავადმყოფოდან 1-3 ღამის შემდეგ ეწერება; მუცლის ღია ოპერაციის შემდეგ სტაციონარში ყოფნის ხანგრძლივობა დაახლოებით 3-5 ღამეა. მცირე ვაგინალური სისხლდენა ან გამონადენი რამდენიმე კვირის განმავლობაში ნორმალურია, ხოლო დაღლილობა შესაძლოა ტკივილზე მეტხანს გაგრძელდეს. ქალების უმრავლესობა სამაგიდო სამუშაოს დაახლოებით 2-4 კვირაში უბრუნდება, ხოლო აბდომინალური ოპერაციის შემდეგ - დაახლოებით 6 კვირაში. სიმძიმეების აწევა, ინტენსიური ვარჯიში, ცურვა და სქესობრივი კონტაქტი ჩვეულებრივ დაახლოებით 6-8 კვირით გადაიდება, რათა საშოს გუმბათი შეხორცდეს. მგზავრობისთვის დაგეგმეთ საავადმყოფოს სიახლოვეს დარჩენა დაახლოებით 2-4 კვირის განმავლობაში, მიდგომისა და თქვენი გამოჯანმრთელების გათვალისწინებით, რათა შესაძლებელი იყოს ჭრილობების შემოწმება და პათომორფოლოგიური დასკვნის განხილვა. ფრენის დროს რეგულარულად გაიარეთ, მიიღეთ სითხე და ექიმის რეკომენდაციით ატარეთ კომპრესიული წინდები, რადგან თრომბის წარმოქმნის რისკი მენჯის ოპერაციის შემდეგ რამდენიმე კვირის მანძილზე მომატებულია. დაგეგმეთ გინეკოლოგთან შემდგომი ვიზიტი საცხოვრებელ ადგილთან ახლოს.

ჰისტერექტომია გავრცელებული ოპერაციაა და სერიოზული გართულებები იშვიათია, თუმცა ის მაინც დიდ ქირურგიულ ჩარევას წარმოადგენს. ზოგადი რისკები მოიცავს სისხლდენას (რომელიც ზოგჯერ სისხლის გადასხმას მოითხოვს), ჭრილობის, შარდის ბუშტის ან საშოს გუმბათის ინფექციას და თრომბების წარმოქმნას ქვედა კიდურებში ან ფილტვებში. შესაძლოა განვითარდეს შარდის ბუშტის, შარდსაწვეთების ან ნაწლავის დაზიანება, რისი აღდგენაც ჩვეულებრივ იმავე ოპერაციის დროს ხდება. იშვიათად, ლაპაროსკოპიული ქირურგიის შემდეგ შესაძლოა გაიხსნას საშოს გუმბათი, რაც ერთ-ერთი მიზეზია იმისა, რომ სქესობრივი კონტაქტისგან თავის შეკავებაა საჭირო მის სრულ შეხორცებამდე. ზოგჯერ საჭირო ხდება ლაპაროსკოპიიდან ღია ოპერაციაზე გადასვლა. ზოგიერთი ქალი ამჩნევს შარდის ბუშტის ფუნქციის ცვლილებებს ან, ხანგრძლივ პერსპექტივაში, საშოს გუმბათის პროლაფსს. თუ ორივე საკვერცხე მენოპაუზამდე ამოიკვეთება, მენოპაუზა დაუყოვნებლივ იწყება, რასაც თან ახლავს ალები და ძვლების გათხელებისა თუ გულის დაავადებების მომატებული გრძელვადიანი რისკი, ამიტომ ხშირად განიხილება ჰორმონოთერაპია. თუ საკვერცხეები შენარჩუნებულია, ისინი ჩვეულებრივ აგრძელებენ ფუნქციონირებას. ქალების უმრავლესობისთვის ჰისტერექტომია სამუდამოდ წყვეტს ჭარბ სისხლდენას, ხოლო მიომით ან ადენომიოზით გამოწვეული ტკივილი და ზეწოლის შეგრძნება საგრძნობლად მცირდება.