ანესთეზიოლოგია და ტკივილის მედიცინა

ანესთეზიოლოგია არის სამედიცინო სპეციალობა, რომელიც პასუხისმგებელია ანესთეზიაზე, ანუ მგრძნობელობის ან ცნობიერების კონტროლირებად და შექცევად დაკარგვაზე, რაც ქირურგიულ ჩარევას შესაძლებელს ხდის. ანესთეზიოლოგები აფასებენ პაციენტებს ოპერაციამდე, გეგმავენ და ატარებენ ანესთეზიას, აკვირდებიან ყველა სასიცოცხლო ფუნქციას პროცედურის დროს და მართავენ ტკივილსა და გამოღვიძების პროცესს შემდგომ პერიოდში, ხშირად პოსტოპერაციულ პალატასა და ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში. ტკივილის მედიცინა, რომელსაც ზოგჯერ ალგოლოგიას უწოდებენ, სწორედ ამ საქმიანობიდან განვითარდა: ოპერაციის დროს ტკივილის ბლოკირებისთვის გამოყენებული მეთოდები, როგორიცაა ადგილობრივი ანესთეტიკის შეყვანა ნერვების გარშემო, მორგებულია იმ ტკივილის დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაზე, რომელიც თვეების ან წლების განმავლობაში გრძელდება. ქრონიკული ტკივილი უფრო მეტია, ვიდრე უბრალოდ სიმპტომი, რადგან ის გავლენას ახდენს ძილზე, გუნება-განწყობაზე, შრომისუნარიანობასა და ურთიერთობებზე, ამიტომ ტკივილის სპეციალისტები ხშირად თანამშრომლობენ ისეთი მიმართულებების ექიმებთან, როგორიცაა ხერხემლის ქირურგია, ნევროლოგია და ნეიროქირურგია, ფიზიკური მედიცინა და რეაბილიტაცია, ასევე ფიზიოთერაპევტებთან და ფსიქოლოგებთან. მიზანი ყოველთვის არ არის ტკივილის სრული გაქრობა, არამედ მისი იმ დონემდე შემცირება, რომ აღდგეს ფუნქციონირება და ცხოვრების ხარისხი.

ანესთეზიის მიმართულებით ეს სპეციალობა ემსახურება ყველა ქირურგიულ პაციენტს, განსაკუთრებული ყურადღებით გულის ან ფილტვის დაავადებების, ძილის აპნოეს, სიმსუქნის, დიაბეტის, რთული სასუნთქი გზების ან წარსულში ანესთეზიასთან დაკავშირებული პრობლემების მქონე ადამიანების, ასევე ბავშვებისა და ხანდაზმულების მიმართ. ქვესპეციალობები მოიცავს რეგიონულ ანესთეზიას, რომელიც სხეულის ერთ ნაწილს აუტკივარებს ნერვის ბლოკადებით, სპინალური ან ეპიდურული ინექციით, აგრეთვე ანესთეზიას გულის, თავის ტვინის, პედიატრიული და სამეანო ჩარევებისთვის. ტკივილის მედიცინაში გავრცელებული მდგომარეობებია წელისა და კისრის ქრონიკული ტკივილი მალთაშუა დისკების ან ფასეტური სახსრების გამო, იშიაზი და ნერვული ფესვის სხვა სახის ტკივილი, მუდმივი ტკივილი, როდესაც ჩატარებულია ხერხემლის ქირურგია, გავა-თეძოს სახსრის ტკივილი, მუხლისა და მენჯ-ბარძაყის სახსრის ტკივილი ართრიტის გამო, ნერვული ტკივილი შემომსარტყვლელი ლიქენის ან ტრავმის შემდეგ, კომპლექსური რეგიონული ტკივილის სინდრომი, თავის ტკივილი და სახის ტკივილი, როგორიცაა სამწვერა ნერვის ნევრალგია, და ონკოლოგიურ დაავადებებთან დაკავშირებული ტკივილი. სიმსივნური ტკივილის მართვა ხშირად ონკოლოგიურ და პალიატიური მზრუნველობის გუნდებთან ერთად მიმდინარეობს.

ქირურგიული ჩარევისთვის ანესთეზიოლოგი არჩევს ზოგად ანესთეზიას, რომლის დროსაც მთლიანად გძინავთ; რეგიონულ ანესთეზიას, როგორიცაა სპინალური ანესთეზია ან ნერვის ბლოკადა, რომელიც სხეულის გარკვეულ ნაწილს აუტკივარებს; სედაციას; და ადგილობრივ ანესთეზიას, ხშირად მათი კომბინირებით, რათა შემდგომში ძლიერ ტკივილგამაყუჩებელ მედიკამენტებზე მოთხოვნა შემცირდეს. ტკივილის მედიცინაში მკურნალობა ეტაპობრივ მიდგომას მიჰყვება. როგორც წესი, პირველ რიგში ინიშნება მედიკამენტები და ფიზიოთერაპია. შემდეგ ვიზუალიზაციით კონტროლირებადი ინექციების მეშვეობით ადგილობრივი ანესთეტიკი და სტეროიდი შეჰყავთ უშუალოდ ანთებითი ნერვული ფესვის ან სახსრის სიახლოვეს, როგორიცაა ხერხემლის სამკურნალო ინექციები (ეპიდურული და ფასეტური). თუ მედიალური ტოტის სადიაგნოსტიკო ბლოკადა დაადასტურებს, რომ ტკივილის წყარო ფასეტური სახსარია, რადიოსიხშირული აბლაცია სითბოს გამოყენებით თიშავს იმ მცირე ნერვს, რომელსაც ეს ტკივილი გადააქვს, რასაც ხშირად მრავალთვიანი შვება მოსდევს და მისი განმეორებაც შესაძლებელია. მძიმე ნერვული ტკივილის დროს, რომელიც სხვა მეთოდებს არ დაემორჩილა, ზურგის ტვინის სტიმულაცია მცირე ზომის იმპლანტირებული მოწყობილობის საშუალებით ცვლის თავის ტვინამდე ტკივილის სიგნალების მიღწევის გზას.

ანესთეზიის დაგეგმვა იწყება წინასაოპერაციო შეფასებით: თქვენი ანამნეზით, სასუნთქი გზების, გულისა და ფილტვების გასინჯვით, ყველა მიღებული მედიკამენტის გადახედვით და, თქვენი ასაკისა და ჯანმრთელობის მდგომარეობიდან გამომდინარე, სისხლის ანალიზებით, ეკგ-ით და ზოგჯერ გულის ექოსკოპიით ან ფილტვის ფუნქციური ტესტით. ტკივილის მედიცინაში დიაგნოსტიკა აერთიანებს დეტალურ ანამნეზს, ფიზიკურ გასინჯვასა და ისეთი ვიზუალიზაციური კვლევების მიმოხილვას, როგორიცაა მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია და კომპიუტერული ტომოგრაფია, თუმცა მხოლოდ ვიზუალიზაციას ხშირად არ შეუძლია იმის ჩვენება, თუ რომელი სტრუქტურა იწვევს ტკივილს, რადგან სკანირებაზე გამოვლენილი მრავალი ცვლილება სიმპტომებს არ იწვევს. ამ კითხვას პასუხობს სადიაგნოსტიკო ბლოკადები: მცირე რაოდენობით ადგილობრივი ანესთეტიკი შეჰყავთ კონკრეტულ ნერვთან ან სახსართან, შემდეგ კი მომდევნო საათების განმავლობაში აღირიცხება თქვენი რეაქცია. პროცედურები ტარდება ფლუოროსკოპიის (პირდაპირი რენტგენოსკოპია), ულტრაბგერის ან კომპიუტერული ტომოგრაფიის კონტროლით, რაც ნემსის ზუსტად შეყვანის საშუალებას იძლევა. ნერვული გამტარებლობის კვლევები და კითხვარები, რომლებიც ტკივილსა და ფუნქციურ მდგომარეობას აფასებს, დროთა განმავლობაში შედეგების მონიტორინგს უწყობს ხელს.

თუ ოპერაციისთვის მიემგზავრებით, ანესთეზიის გუნდს ოპერაციამდე შეხვდებით, თუმცა სამედიცინო დოკუმენტაციის, მედიკამენტების სიისა და წარსულში ჩატარებული ანესთეზიის ისტორიის წინასწარ გაგზავნა მათ დაგეგმვაში ეხმარება. შესაძლოა საჭირო გახდეს გარკვეული მედიკამენტების დოზის კორექტირება ან დროებით შეწყვეტა, მათ შორის სისხლის გამათხელებლების, დიაბეტის ზოგიერთი პრეპარატისა და წონის დასაკლები ყოველკვირეული ინექციების, ამიტომ ამის შესახებ თქვენს კოორდინატორს წინასწარ ჰკითხეთ. ტკივილის სამკურნალოდ გამოაგზავნეთ ახალი მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფიის ან კომპიუტერული ტომოგრაფიის პასუხები და უკვე ჩატარებული მკურნალობის მოკლე აღწერა. ინექციებისა და რადიოსიხშირული პროცედურების უმეტესობა ამბულატორიულია და ბევრი პაციენტი რამდენიმედღიან ვიზიტს გეგმავს, რათა სადიაგნოსტიკო ბლოკადა, ძირითადი პროცედურა და საკონტროლო შემოწმება ერთ ჩამოსვლაში მოესწროს. ზურგის ტვინის სტიმულატორის საცდელი პერიოდი ჩვეულებრივ ხუთიდან ათ დღემდე გრძელდება, ხოლო მუდმივი იმპლანტის ჩადგმის შემდეგ ფრენამდე საჭიროა ჭრილობის შემოწმება, ამიტომ დაგეგმეთ უფრო ხანგრძლივი დარჩენა ან განმეორებითი ვიზიტი. თარჯიმნის მომსახურება და საერთაშორისო პაციენტების მხარდაჭერა საყოველთაოდ ხელმისაწვდომია.